Od 1 października 2025 r. system kaucyjny obowiązuje przede wszystkim sklepy o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m², które oferują napoje w opakowaniach objętych systemem. Mniejsze placówki mogą dobrowolnie przyjmować butelki PET i puszki, ale muszą obsługiwać zwrot kaucji za szklane butelki zwrotne, jeśli sprzedają napoje w takich opakowaniach.
System kaucyjny – jakie sklepy obejmuje obowiązek?
O tym, czy sklep musi przyjmować opakowania i wypłacać kaucję, decydują dwa czynniki: powierzchnia sprzedaży oraz rodzaj opakowania. Duże sklepy mają pełny obowiązek uczestnictwa w systemie, natomiast małe placówki podlegają odmiennym zasadom.
Każdy sklep sprzedający napoje w opakowaniach objętych systemem pobiera kaucję przy kasie. Nie jest ona wliczana w cenę produktu prezentowaną na półce. Obowiązek przyjmowania pustych opakowań dotyczy jednak tylko określonych grup placówek.
Obowiązki sklepu według powierzchni
| Powierzchnia sklepu | Opakowania PET i puszki | Szkło zwrotne |
|---|---|---|
| Powyżej 200 m² | Obowiązek przyjmowania opakowań i zwrotu kaucji | Obowiązek przyjmowania opakowań i zwrotu kaucji |
| Poniżej 200 m² | Dobrowolne przyjmowanie opakowań i zwracanie kaucji | Obowiązek przyjmowania opakowań i zwrotu kaucji, jeśli sklep sprzedaje napoje w takich butelkach |
Sklep o powierzchni powyżej 200 m², który sprzedaje napoje w opakowaniach kaucyjnych, musi uczestniczyć w systemie w pełnym zakresie. Oznacza to pobieranie kaucji przy sprzedaży oraz przyjmowanie wszystkich objętych systemem opakowań, których dotyczą przepisy.
Właściciel sklepu poniżej 200 m² może sam zdecydować, czy będzie przyjmował butelki PET i puszki oraz wypłacał za nie kaucję. Dobrowolność nie obejmuje jednak szklanych butelek zwrotnych. Mały sklep sprzedający napoje w takich opakowaniach musi umożliwić ich zwrot i wypłacić kaucję.
Jakie opakowania są objęte systemem?
System kaucyjny obejmuje trzy podstawowe kategorie opakowań na napoje:
- Butelki PET jednorazowego użytku o pojemności do 3 litrów.
- Puszki metalowe, aluminiowe lub stalowe, o pojemności do 1 litra.
- Szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
Opakowanie musi być oznaczone znakiem systemu kaucyjnego. Kaucja wynosi 0,50 zł dla butelek PET i puszek oraz 1,00 zł dla szklanych butelek zwrotnych. Zwrot jest możliwy bez okazywania paragonu. Sklep lub punkt zbiórki rozlicza opakowanie na podstawie jego oznakowania, a nie dowodu zakupu.
Dlaczego mały sklep może dobrowolnie dołączyć do systemu?
Dobrowolny udział w zakresie PET i puszek oznacza dla małej placówki dodatkową organizację odbioru, magazynowania i przekazywania opakowań. Te zadania mogą być ustalone w umowie z operatorem systemu, który organizuje logistykę, odbiór opakowań oraz rozliczenia kaucji.
Dla właściciela sklepu przystąpienie do systemu w szerszym zakresie może przynieść kilka korzyści:
- Zatrzymanie klienta – możliwość oddania opakowań w pobliżu domu może skłonić konsumenta do wyboru konkretnej placówki.
- Obsługa bez paragonu – klient może zwrócić oznakowane opakowanie bez przedstawiania dowodu zakupu.
- Wsparcie operatora – umowa może określać zasady odbioru opakowań, rozliczania kaucji i organizacji transportu.
- Wspólny punkt zbiórki – kilku przedsiębiorców może zorganizować punkt razem, jeśli pojedynczy sklep nie ma wystarczającego zaplecza.
Mała placówka nie musi więc samodzielnie organizować całej logistyki. Szczegóły, takie jak częstotliwość odbioru opakowań czy sposób rozliczeń, wynikają z umowy zawartej z operatorem systemu.
Najważniejsze zasady dla sklepu
Próg 200 m² rozstrzyga, czy sklep ma obowiązek przyjmowania PET i puszek. Niezależnie od metrażu sklep sprzedający napoje objęte systemem pobiera kaucję przy kasie, a zwrot opakowania nie wymaga paragonu. W przypadku szklanych butelek zwrotnych obowiązek przyjmowania dotyczy także małych placówek prowadzących ich sprzedaż.
