Czy konsument musi uzasadnić zwrot towaru?

Nie. Przy zakupie przez internet konsument nie musi uzasadniać zwrotu towaru. Zgodnie z art. 27 ustawy o prawach konsumenta może odstąpić od umowy zawartej na odległość w ciągu 14 dni, bez podawania przyczyny. Wystarczy złożyć sprzedawcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy i zwrócić rzecz.

Czy prawo do zwrotu bez przyczyny obowiązuje przy każdym zakupie?

Nie. Ustawowe prawo odstąpienia dotyczy przede wszystkim umów zawartych na odległość, czyli między innymi zakupów w sklepie internetowym lub przez telefon. Inaczej wygląda sytuacja przy zakupie dokonanym bezpośrednio w sklepie stacjonarnym.

Sprzedawca prowadzący sklep stacjonarny może dobrowolnie przyznać klientom możliwość zwrotu, na przykład w ciągu 14 lub 30 dni. Nie jest to jednak obowiązek wynikający z przepisów. W takiej sytuacji warto zachować paragon lub inny dowód zakupu, ponieważ może być potrzebny do wykazania, że towar pochodzi z danego sklepu i spełnia warunki określone przez sprzedawcę.

Jak można sprawdzić towar przed zwrotem?

Brak obowiązku podania przyczyny nie oznacza, że konsument może używać produktu przez 14 dni tak, jakby był jego właścicielem. Towar można sprawdzić w zakresie, który pozwala ocenić jego charakter, cechy i działanie. W praktyce chodzi o czynności podobne do tych, które można wykonać w sklepie stacjonarnym.

Do takich czynności mogą należeć:

• przymierzenie odzieży w celu sprawdzenia rozmiaru i kroju
• obejrzenie urządzenia bez usuwania zabezpieczeń, jeżeli nie jest to konieczne do jego sprawdzenia
• przymierzenie butów i sprawdzenie, czy pasują na stopę
• uruchomienie sprzętu w zakresie potrzebnym do oceny jego podstawowego działania

Inaczej należy ocenić korzystanie wykraczające poza samo sprawdzenie. Przykładowo, buty do biegania można przymierzyć, ale użycie ich podczas zawodów może doprowadzić do zmniejszenia ich wartości. Podobnie odzież można przymierzyć, lecz regularne noszenie jej na co dzień może zostać uznane za wykraczające poza zakres dozwolonego sprawdzenia.

Na podstawie art. 34 ust. 4 ustawy o prawach konsumenta kupujący odpowiada za zmniejszenie wartości rzeczy, jeżeli korzystał z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia jej charakteru, cech i funkcjonowania. Sprzedawca może w takiej sytuacji dochodzić wyrównania poniesionej straty, ale samo nadmierne używanie towaru nie odbiera konsumentowi automatycznie prawa do odstąpienia od umowy.

Oznacza to, że sprzedawca nie powinien po prostu odmówić przyjęcia zwrotu. Może natomiast wykazać, że stan rzeczy pogorszył się z winy konsumenta, ustalić wysokość zmniejszenia wartości i dochodzić odpowiedniej kwoty, także przez potrącenie, jeżeli spełnione są wymagania określone w przepisach.

Najważniejsza zasada jest więc prosta: przy zakupie online zwrot można zrealizować bez tłumaczenia powodów, ale towar należy traktować ostrożnie i sprawdzać tylko w takim zakresie, w jakim byłoby to możliwe w sklepie.