Zastanawiasz się, ile jest firm w polsce i jak zmienia się ich liczba z roku na rok? Chcesz wiedzieć, gdzie przybywa ich najszybciej i które branże wybierają przedsiębiorcy? Ten tekst zbiera w jednym miejscu najważniejsze informacje o tym, jak wygląda dziś struktura polskiego biznesu.
Ile firm działa w Polsce?
Pytanie ile jest firm w polsce wcale nie ma jednej, prostej odpowiedzi, bo instytucje statystyczne rozróżniają podmioty tylko zarejestrowane oraz tak zwane aktywne przedsiębiorstwa. Do tej drugiej grupy zaliczane są firmy, które faktycznie prowadzą działalność, zatrudniają ludzi, wystawiają faktury i płacą podatki. Według danych GUS liczba takich aktywnych podmiotów sięga już kilku milionów i stale rośnie, nawet jeśli tempo tego wzrostu bywa różne w zależności od okresu.
W strukturze firm widać wyraźną dominację najmniejszych podmiotów, głównie jednoosobowych działalności gospodarczych. To one stanowią przytłaczającą większość całej populacji przedsiębiorstw, a małe, średnie i duże firmy tworzą tylko niewielki odsetek ogółu. Ma to bezpośredni wpływ na rynek pracy, konkurencję lokalną oraz podatki zasilające budżety gmin i państwa.
W statystykach wyróżnia się kilka podstawowych klas wielkości przedsiębiorstw:
- mikrofirmy, czyli podmioty zatrudniające najwyżej kilku pracowników, najczęściej osoby fizyczne prowadzące działalność na własne nazwisko,
- firmy małe, które rozwijają już niewielkie zespoły i często działają w formie spółek kapitałowych lub osobowych,
- firmy średnie i duże, stanowiące niewielką część całej populacji, ale generujące bardzo dużą część obrotów gospodarki.
To właśnie z tej ostatniej grupy rekrutują się największe polskie przedsiębiorstwa, których przychody w ostatniej dekadzie wzrosły wielokrotnie. Ranking największych firm pokazuje, że rodzime podmioty odgrywają coraz większą rolę w tworzeniu krajowego PKB i w ekspansji zagranicznej.
Jak zmienia się liczba firm?
Każdego dnia w Polsce do rejestrów trafiają setki, a nierzadko nawet około tysiąca nowych wpisów dotyczących przedsiębiorców. Statystyki Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej pokazują, że w każdym kolejnym roku powstają setki tysięcy nowych firm, zarówno jednoosobowych działalności w CEIDG, jak i spółek wpisywanych do Krajowego Rejestru Sądowego. Między poszczególnymi miesiącami widać wahania, ale ogólny trend jest wzrostowy.
Jednocześnie część firm znika z rynku. Dzieje się to na trzy główne sposoby: poprzez wykreślenie z CEIDG, wykreślenie z KRS lub czasowe zawieszenie działalności z możliwością późniejszego wznowienia. Sama liczba zawieszeń potrafi robić wrażenie, lecz po zestawieniu z późniejszymi wznowieniami okazuje się, że realnych zamknięć jest znacznie mniej.
Najważniejsze tendencje opisujące zmiany liczby firm w ostatnich latach są następujące:
- systematycznie rośnie liczba aktywnych przedsiębiorstw według GUS, co oznacza, że przyrost nowych firm przewyższa trwałe likwidacje,
- w statystykach widać okresowe spadki rejestracji związane z gorszą koniunkturą lub wydarzeniami nadzwyczajnymi, ale po nich pojawia się wyraźne odbicie,
- zawieszenie działalności często jest etapem przejściowym, a nie ostatecznym wyjściem z rynku, bo wiele takich podmiotów po przerwie wraca do aktywności.
COIG podkreśla, że dopiero łączna analiza wykreśleń, zawieszeń i wznowień daje prawdziwy obraz tego, ile firm faktycznie przestaje istnieć. W niektórych latach realnych zawieszeń, które nie zakończyły się ani wznowieniem, ani wykreśleniem, było zdecydowanie mniej niż wynikałoby z prostej sumy surowych wpisów w rejestrach.
Gdzie powstaje najwięcej nowych firm?
Geografia przedsiębiorczości w Polsce jest bardzo nierówna. Najwięcej indywidualnych działalności gospodarczych powstaje w województwach mazowieckim, śląskim i wielkopolskim. To regiony o dużej liczbie mieszkańców oraz silnych ośrodkach miejskich, w których koncentruje się popyt na usługi, handel czy nowoczesne technologie. W mniejszych województwach dynamika jest niższa, ale tam z kolei bardziej widać znaczenie każdego nowego biznesu dla lokalnej społeczności.
W przypadku spółek rejestrowanych w KRS koncentracja jest jeszcze silniejsza. Około połowy wszystkich nowych spółek powstaje tylko w trzech województwach, a Mazowsze odpowiada za znaczną część tych rejestracji. To tutaj lokują się centrale dużych firm, fundacje, stowarzyszenia i oddziały przedsiębiorców zagranicznych, często wybierających Warszawę jako naturalne centrum zarządzania na cały kraj.
Patrząc bardziej szczegółowo, widać powiaty, w których aktywnych jednostek jest szczególnie dużo:
- powiaty otaczające największe miasta, na przykład okolice Poznania, Krakowa czy Wrocławia,
- podwarszawskie powiaty nastawione na usługi dla biznesu oraz mieszkańców stolicy,
- obszary dobrze skomunikowane drogowo i kolejowo, które przyciągają centra logistyczne i magazynowe.
Dane GUS pokazują, że w ostatnich okresach najszybszy przyrost aktywnych firm notowano między innymi w województwach małopolskim, pomorskim i mazowieckim, podczas gdy w regionach o słabszej infrastrukturze wzrost był znacznie spokojniejszy.
Jakie branże wybierają przedsiębiorcy?
Czy da się wskazać sektory, które przyciągają najwięcej nowych firm w Polsce? GUS wyraźnie pokazuje, że dominują działalności związane z handlem oraz naprawą pojazdów samochodowych. To naturalne, bo każda lokalna społeczność potrzebuje sklepów, serwisów i usług motoryzacyjnych. W statystykach ważne miejsce zajmuje też budownictwo, powiązane z dużym popytem na mieszkania i inwestycje infrastrukturalne.
Kolejną silną grupę stanowią firmy świadczące usługi profesjonalne, naukowe i techniczne, w tym kancelarie, biura projektowe czy firmy IT. W ostatnich okresach bardzo szybko rosła też liczba podmiotów w branżach takich jak administrowanie i działalność wspierająca biznes, edukacja oraz kultura, rozrywka i rekreacja. To efekt rosnącego zapotrzebowania na usługi czasu wolnego i rozwój sektora usług dla firm.
Najmniej firm działa w obszarach, które wymagają bardzo kapitałochłonnych inwestycji, na przykład w górnictwie czy energetyce. Tam bariera wejścia jest wysoka, co sprawia, że struktura rynku pozostaje stabilna, a nowe wpisy pojawiają się rzadko.
Dlaczego firmy znikają z rynku?
Liczba aktywnych przedsiębiorstw rośnie, ale to nie znaczy, że każda zarejestrowana firma przetrwa wiele lat. Część podmiotów szybko znika, bo właściciele rezygnują z działalności, nie radzą sobie z konkurencją albo po prostu zmieniają plany życiowe. Statystyki wykreśleń z KRS i CEIDG pokazują, że co roku z rejestrów znika bardzo dużo firm, a jednocześnie wiele z nich wcześniej zawieszało działalność.
Eksperci COIG zwracają uwagę, że nie można mechanicznie dodawać liczby zawieszeń i wykreśleń, aby ocenić sytuację przedsiębiorców. Zawieszenie działalności często jest tylko etapem przejściowym, na przykład w czasie choroby właściciela, zmiany profilu działalności czy poszukiwania nowej pracy. Dopiero po porównaniu zawieszeń z późniejszymi wznowieniami widać, ile firm faktycznie zostało zamkniętych na stałe.
W ostatnich latach realnych zawieszeń, które nie zakończyły się ani wznowieniem, ani wykreśleniem, było zdecydowanie mniej niż wynikałoby z prostego odczytania danych z tabel. Z drugiej strony rośnie liczba restrukturyzacji, upadłości firm oraz upadłości konsumenckich, co pokazuje, że część przedsiębiorców nie radzi sobie z zadłużeniem i szuka sądowego sposobu na uporządkowanie sytuacji finansowej.
Dostęp do aktualnych informacji o nowych firmach i podmiotach wykreślanych z rejestrów jest ważny nie tylko dla analityków rynku. To także narzędzie dla przedsiębiorców, którzy chcą monitorować konkurencję w swoim regionie, sprawdzać wiarygodność kontrahentów albo wyszukiwać potencjalnych partnerów do współpracy.
Artykuł powstał przy współpracy z witajpolsko.pl.
Artykuł sponsorowany
